Kl─ůtwa Kulczyka – NIE

Pa┼ästwo polskie ko┼äczy si─Ö tam, gdzie stoj─ů bramki wjazdowe na prywatne autostrady.

 

W normalnych krajach gdy pa┼ästwo czego┼Ť chce od firmy prywatnej, to si─Ö z ni─ů jako┼Ť dogaduje. Normalne pa┼ästwo ma bowiem setki sposob├│w, aby ka┼╝demu przedsi─Öbiorcy zrobi─ç wbrew.

W Polsce jest inaczej. Dzia┼éa w niej przedsi─Öbiorstwo o nazwie Stalexport Autostrada Ma┼éopolska. Firma ┼╝yje z pobierania myta za 49-kilometrowy przejazd autostrad─ů. Dzi┼Ť winszuje sobie od samochod├│w osobowych po 40 groszy za ka┼╝dy przejechany kilometr. Od pa┼║dziernika b─Ödzie kasowa┼éa 49 groszy.

Prawo u nas stanowi, ┼╝e je┼╝eli jest si─Ö koncesjonariuszem autostrady, to trzeba na 60 dni przed planowan─ů podwy┼╝k─ů uderzy─ç do Generalnej Dyrekcji Dr├│g Krajowych i Autostrad o opini─Ö. Stalexport si─Ö zwr├│ci┼é i dosta┼é decyzj─Ö negatywn─ů. Tak jak zwykle.

I jak zwykle Stalexport podwy┼╝ki wprowadzi. Nasze prawo dba bowiem o to, ┼╝eby urz─Ödnicy w GDDKiA mieli co robi─ç: analizowa─ç wniosek, podejmowa─ç decyzj─Ö, zatwierdzi─ç j─ů na wszystkich szczeblach, a potem przes┼éa─ç koncesjonariuszowi. Koncesjonariusz odsy┼éa opini─Ö z uzasadnieniem, procedura w GDDKiA rusza wi─Öc na nowo. Gryzipi├│rki robi─ů swoje, a Stalexport swoje, czyli podwy┼╝k─Ö. Opinia GDDKiA nie jest bowiem dla koncesjonariusza obligatoryjna. No to po co w og├│le jest?

Stalexport dosta┼é od pa┼ästwa autostrad─Ö w roku 1997. Umowa na ni─ů jest najbardziej strze┼╝onym dokumentem w Rzeczpospolitej. Wiadomo o niej jedynie to, na co od czasu do czasu powo┼éuje si─Ö firma, gdy widzi, ┼╝e jej interesy mog─ů by─ç zagro┼╝one. Dzi─Öki temu poznano zapis m├│wi─ůcy, ┼╝e pa┼ästwo polskie zobowi─ůza┼éo si─Ö 23 lata temu do zapewnienia Stalexportowi monopolu na przejazd mi─Ödzy Krakowem a Katowicami. Konkretnie za┼Ť do tego, ┼╝e r├│wnoleg┼ée do autostrady drogi przez Trzebini─Ö i Olkusz b─Öd─ů utrzymywane w stanie uniemo┼╝liwiaj─ůcym normaln─ů jazd─Ö. Czyli remontowane b─Öd─ů rzadko, zostan─ů upstrzone zw─Ö┼╝eniami i ograniczeniami pr─Ödko┼Ťci.

Maj─ůc monopol, koncesjonariusz robi┼é, co chcia┼é, czyli kosi┼é kas─Ö, nie przejmuj─ůc si─Ö, ┼╝e ci─ůg┼ée remonty na autostradzie powoduj─ů, i┼╝ pr─Ödko┼Ť─ç samochod├│w na niej jest mniejsza ni┼╝ dopuszczalna w terenie niezabudowanym. I co? I nic.

W 2012 r. siedz─ůcy teraz w pudle minister S┼éawomir Nowak usi┼éowa┼é przymusi─ç Stalexport do dobudowania na autostradzie trzeciego pasa. Bo 2 by┼éy przez wi─Ökszo┼Ť─ç czasu zatkane. Wys┼éano go na drzewo. Tak samo jak kolejnych ministr├│w od dr├│g. Pisowskiego te┼╝. Mo┼╝e dlatego, ┼╝e na czele Stalexportu stoi Emil W─ůsacz, kt├│ry b─Öd─ůc niegdy┼Ť ministrem, wie, ┼╝e w┼éadz─Ö mo┼╝na olewa─ç. Dlatego ostatnio powiedzia┼é, ┼╝e jego firma by┼éaby gotowa dobudowa─ç trzeci pas, ale tylko wtedy, gdy pa┼ästwo przed┼éu┼╝y ko┼äcz─ůc─ů si─Ö w 2017 r. koncesj─Ö o kolejne 20 lat.

W─ůsacz gra┼é va banque, bo i tak nie mia┼é nic do stracenia, a druga strona mog┼éa mu naskoczy─ç. Skoro Stalexport dorobi┼é si─Ö ju┼╝ kilku raport├│w Najwy┼╝szej Izby Kontroli m├│wi─ůcych, ┼╝e firma nie ÔÇ×realizowa┼éa zawartych w umowie podstawowych zobowi─ůza┼ä z zakresu finansowania, budowy i eksploatacji autostradyÔÇŁ i nic dla firmy z tego nie wynika┼éo, to znaczy, ┼╝e autostrada jest bytem suwerennie niepodleg┼éym.

Nie inaczej jest z autostrad─ů Jana Kulczyka. Eksterytorialno┼Ť─ç i samow┼éadztwo firma ma zapewnione do 2037 r. Zdziera kas─Ö z kierowc├│w i z pa┼ästwa. Najciekawsze jednak jest to, ┼╝e oficjalne kwity pokazuj─ů, i┼╝ na autostradzie niemal si─Ö nie zarabia. Jakim zatem cudem firma mia┼éa na zwrot skarbowi pa┼ästwa zas─ůdzonej przez instytucje unijne kwoty 1,38 mld z┼é?

Autostrada Wielkopolska S.A. pobiera za kilometr najwi─Öcej w Europie, a przynajmniej w Polsce. Ma taki system poboru op┼éat, ┼╝e nie prze┼Ťlizgnie si─Ö nawet motorower. Na 166-kilometrowej trasie mi─Ödzy Nowym Tomy┼Ťlem a Koninem kierowcy musz─ů, zamiast popieprza─ç 140 km/h, zatrzymywa─ç si─Ö na trzech szlabanach.

W listopadzie 2018 r. na AW S.A. zagi─ů┼é parol Ziobro. Prokuratura zacz─Ö┼éa sprawdza─ç firm─Ö, aby doj┼Ť─ç do tego, ÔÇ×w jakich okoliczno┼Ťciach dosz┼éo do przyznania na 40 lat sp├│┼éce Autostrada Wielkopolska koncesji, kt├│ra daje jej prawo do nieograniczonego podwy┼╝szania op┼éat za przejazd autostrad─ůÔÇŁ. Wyniki ┼Ťledztwa nie s─ů znane do dzi┼Ť.

 

Ca┼éo┼Ť─ç na ┼éamach