Morawiecka przys┼éuga – NIE

Jak premier fałszywy wizerunek Polski za granicami utrwala.

ÔÇ×Nie ma wolno┼Ťci bez godno┼Ťci. I nie ma wolno┼Ťci bez wiarygodno┼ŤciÔÇŁ ÔÇô o┼Ťwiadczy┼é Mateusz Morawiecki w trakcie inauguracyjnego posiedzenia Sejmu, zdradzaj─ůc rz─ůdowe credo na czas nadchodz─ůcego kryzysu. Odczyta─ç je nale┼╝y jako deklaracj─Ö, ┼╝e chleba niebawem mo┼╝e chwilowo zabrakn─ů─ç, ale igrzysk nie braknie Polakom nigdy. Dowodu, ┼╝e to nie czcze s┼éowa, premier dostarczy┼é, id─ůc na wojn─Ö z Netflixem, czyli wypo┼╝yczalni─ů film├│w i seriali przez internet, w zachodniej nowomowie zwanej platform─ů streamingow─ů. Wojna, zgodnie z wielowiekow─ů tradycj─ů or─Ö┼╝a polskiego, ma charakter obronny, bo broni dobrego imienia Polski i tradycyjnie zako┼äczy si─Ö moralnym zwyci─Östwem, czyli realn─ů kl─Ösk─ů, ale nie ┼╝al przelewa─ç krwi, gdy p┼éon─ů lasy. A bia┼éo-czerwone lasy podpali┼é Netflix, publikuj─ůc serial ÔÇ×The Devil Next DoorÔÇŁ, co na nasze przet┼éumaczono jako ÔÇ×Iwan Gro┼║ny z TreblinkiÔÇŁ.

 

Gierki KGB

5-odcinkowy dokument opowiada o przygodach Iwana Demianiuka, ukrai┼äskiego esesmana podczas II wojny morduj─ůcego ┼╗yd├│w w obozach zag┼éady w Treblince i Sobiborze, z racji sadystycznych sk┼éonno┼Ťci zwanego przez wi─Ö┼║ni├│w ÔÇ×Iwanem Gro┼║nymÔÇŁ. Po wojnie Demianiuk zwia┼é do USA, ale w latach 80. XX w. jedenastu ocala┼éych rozpozna┼éo go na zdj─Öciach i w rezultacie po pozbawieniu ameryka┼äskiego obywatelstwa zosta┼é deportowany do Izraela, gdzie by┼é s─ůdzony. W pierwszej instancji skazano go na ┼Ťmier─ç, ale s─ůd najwy┼╝szy Iwana uniewinni┼é. Obywatelstwo ameryka┼äskie mu przywr├│cono, lecz znaleziono nowe dokumenty i ponownie zabrano pechowcowi ameryka┼äski paszport, tym razem deportuj─ůc go do Niemiec. Niemiecki s─ůd za wsp├│┼éudzia┼é w masowej zag┼éadzie skaza┼é Demianiuka na 5 lat wi─Özienia. Zmar┼é w 2012 r. w bawarskim domu opieki nad seniorami.

Autorzy serialu nie tylko dotarli do ocale┼äc├│w, ale tak┼╝e do nagra┼ä filmowych proces├│w, s─Ödzi├│w, prokurator├│w, obro┼äc├│w zbrodniarza i jego krewnych. Opowie┼Ť─ç jest dzi─Öki temu pozbawiona p┼éaskiej jednowymiarowo┼Ťci, co grozy nie umniejsza, bo zi─Ö─ç i wnuk Demianiuka, t┼éumacz─ůcy, ┼╝e Iwan zosta┼é wrobiony, cho─ç by┼é niezdolny do skrzywdzenia muchy, w zestawieniu z zeznaniami ┼Ťwiadk├│w opowiadaj─ůcych, jak bagnetem ucina┼é kobietom piersi lub wyd┼éubywa┼é oczy, dramatyzm pot─Öguje. Dodatkowo w serialu obficie zademonstrowano t┼éo historyczne, mowa jest np. o prowadzonych w ramach zimnej wojny gierkach KGB polegaj─ůcych na podrzucaniu jankesom dokument├│w maj─ůcych ┼Ťwiadczy─ç o udziale obywateli USA w Zag┼éadzie. Niekt├│re by┼éy fa┼észywe, ale prawdziwych nie brakowa┼éo, co w przypadku bierno┼Ťci w┼éadz skwapliwie wykorzystywano. Serial dokumentalny cieszy┼é si─Ö znaczn─ů ogl─ůdalno┼Ťci─ů i nie budzi┼é kontrowersji, dop├│ki nie trafi┼é pod polskie strzechy.

 

Niemcy ponad wszystko

Pocz─ůtkowo nic nie zapowiada┼éo godziny ÔÇ×WÔÇŁ. Ot, jeden z widz├│w dostrzeg┼é, ┼╝e prezentowana jest wsp├│┼éczesna mapa Polski wraz z trupimi czaszkami symbolizuj─ůcymi obozy zag┼éady, co wed┼éug niego mia┼éo sugerowa─ç, ┼╝e to Polacy ┼╗ydom zgotowali tamten los. Sw├│j pogl─ůd wraz ze screenem mapy widz opublikowa┼é w internecie, domagaj─ůc si─Ö od w┼éadz RP natychmiastowej interwencji. Pierwsze zareagowa┼éo MSZ, publikuj─ůc o┼Ťwiadczenie nast─Öpuj─ůce tre┼Ťci: ÔÇ×W czasie, o kt├│rym mowa w serialu ┬╗Iwan Gro┼║ny z Treblinki┬ź, terytorium Polski by┼éo okupowane, a odpowiedzialno┼Ť─ç za obozy ponosi┼éy nazistowskie Niemcy. Mapa pokazana w serialu nie jest zgodna z przebiegiem ├│wczesnych granicÔÇŁ. Ministerstwo opublikowa┼éo zar├│wno map─Ö sfa┼észowan─ů przez tw├│rc├│w blu┼║nierczego serialu, jak i prawid┼éow─ů, t─Ö pierwsz─ů ozdabiaj─ůc krzy┼╝ykiem, co mia┼éo sygnalizowa─ç jej niewa┼╝no┼Ť─ç, ale na ┼Ťwiecie powszechnie wiadomo, ┼╝e Polacy stawiaj─ů krzy┼╝yk na tym, co wa┼╝ne. Potem odezwa┼éo si─Ö Ministerstwo Sprawiedliwo┼Ťci, komunikuj─ůc, ┼╝e ÔÇ×zwr├│ci si─Ö do IPN o analiz─Ö i podj─Öcie krok├│w prawnych przeciw NetflixowiÔÇŁ. I uczciwie zaznaczaj─ůc, ┼╝e prokuratura nie mo┼╝e si─Ö tw├│rcom dobra─ç do dupy, bo po s┼éawnej nowelizacji noweli ustawy o IPN w gr─Ö wchodzi wy┼é─ůcznie odpowiedzialno┼Ť─ç cywilna. Instytut d┼éugo nie bawi┼é si─Ö w analizy ÔÇô og┼éosi┼é, ┼╝e wezwie Netflixa ÔÇ×do usuni─Öcia naruszenia prawa, czyli usuni─Öcia mapy oraz do zamieszczenia wyja┼Ťnie┼äÔÇŁ. Zapowiedzia┼é tak┼╝e, ┼╝e zareaguje na ÔÇ×depesz─Ö Reutersa w sprawie serialowej mapy, bo w depeszy u┼╝yto sformu┼éowania ┬╗nazi┼Ťci┬ź, zamiast ┬╗Niemcy┬ź, za┼Ť konsekwencje u┼╝ywania takich enigmatycznych sformu┼éowa┼ä s─ů gro┼║ne dla prawdy historycznejÔÇŁ.

 

Cytaty z drwin─ů

Wreszcie g┼éos da┼é Mateusz Morawiecki, pisz─ůc do szefa Netflixa. ÔÇ×Naszym obowi─ůzkiem jest czczenie pami─Öci i g┼éoszenie prawdy o II wojnie ┼Ťwiatowej i Holokau┼Ťcie, jednej z najstraszliwszych zbrodni w dziejach. To zadanie nie tylko polityk├│w czy historyk├│w, ale wsp├│lna odpowiedzialno┼Ť─ç wszystkich ludzi dobrej woli. Ogromna cz─Ö┼Ť─ç tej odpowiedzialno┼Ťci spoczywa na instytucjach kultury i platformach takich jak Netflix – i bardzo doceniam Pa┼ästwa wysi┼éki na rzecz edukowania m┼éodszych pokole┼ä o historii, poprzez rozrywk─Ö i sztuk─Ö. Niestety, pewne materia┼éy dost─Öpne na Pa┼ästwa platformie s─ů bardzo nieprecyzyjne – do tego stopnia, ┼╝e zaciemniaj─ů historyczne fakty i wybielaj─ů rzeczywistych sprawc├│w tych zbrodni. Niedawno opublikowany serial ┬╗The Devil Next Door┬ź przedstawia map─Ö, kt├│ra niezgodnie z prawd─ů umieszcza kilka nazistowskich oboz├│w koncentracyjnych we wsp├│┼éczesnych granicach Polski. Brak te┼╝ jakiegokolwiek komentarza lub wyja┼Ťnienia, ┼╝e obozy te by┼éy zarz─ůdzane przez Niemcy. Mapa nie tylko jest nieprawdziwa, ale wprowadza widz├│w w b┼é─ůd, sugeruj─ůc im, ┼╝e Polska by┼éa odpowiedzialna za za┼éo┼╝enie i prowadzenie tych oboz├│w oraz za pope┼énione w nich zbrodnie. To pisanie historii na nowo, Polska nie istnia┼éa nawet w tamtym czasie jako niepodleg┼ée pa┼ästwo, a miliony Polak├│w zosta┼éy w tych obozach zamordowaneÔÇŁ ÔÇô skrobn─ů┼é premier, najwyra┼║niej wskutek napi─Öcia emocjonalnego u┼╝ywaj─ůc wykl─Ötego przez IPN, bo przyczyniaj─ůcego si─Ö do fa┼észowania prawdy okre┼Ťlenia ÔÇ×nazistowskie obozy koncentracyjneÔÇŁ, a jak wiadomo z nazistowskich oboz├│w wiedzie prosta droga do polskich. Episto┼éa premiera wywo┼éa┼éa burz─Ö, cytowano j─ů w 350 mediach zagranicznych, niekiedy neutralnie, cz─Ö┼Ťciej z drwin─ů, ale zawsze w towarzystwie fa┼észywej i wrogiej Polsce mapy.

 

Pytania do premiera

Prawda jest taka, ┼╝e mapka w serialu prezentowana jest raz w sz├│stej minucie pierwszego odcinka. Ukazuje si─Ö przez 10 sekund, z czego przez 3 wida─ç Polsk─Ö w obecnych granicach, symbole oboz├│w zag┼éady i napis ÔÇ×PolandÔÇŁ. Dodatkowo stanowi ona cytat z ameryka┼äskiego serwisu informacyjnego nadanego w po┼éowie lat 80. zesz┼éego wieku. Reakcja w┼éadz pa┼ästwa aspiruj─ůcego do roli mocarstwa, z premierem na czele, wyda┼éa mi si─Ö niewsp├│┼émierna do bod┼║ca i z punktu widzenia deklarowanego celu, czyli walki o dobre imi─Ö Polski, chybiona. Dlatego wys┼éa┼éem do Centrum Informacyjnego Rz─ůdu nast─Öpuj─ůce pytania: ÔÇ×Przedmiotowa mapa prezentowana jest wy┼é─ůcznie w pierwszym odcinku serialu przez 10 sekund, z czego kontur wsp├│┼éczesnej Polski widoczny jest przez 3 sekundy. Wskutek podj─Ötej przez Pana Premiera interwencji zaprezentowano j─ů w 350 mediach na ca┼éym ┼Ťwiecie, telewizji nie wy┼é─ůczaj─ůc, co doprowadzi┼éo do rozpowszechnienia fa┼észywego wizerunku Polski i Polak├│w w niepor├│wnywalnie wi─Ökszej skali ni┼╝ w rezultacie publikacji serialu. Czy w tym ┼Ťwietle dzia┼éanie Premiera by┼éo sensowne? Czy Premier Morawiecki ogl─ůda┼é ca┼éy serial? Je┼Ťli tak, dlaczego skupi┼é si─Ö wy┼é─ůcznie na kr├│tkotrwa┼éej ekspozycji mapy, a pomin─ů┼é w swym wyst─ůpieniu inne, silniej godz─ůce w polsko┼Ť─ç fragmenty (np. Demianiuk po wyj┼Ťciu z samolotu chcia┼é poca┼éowa─ç ziemi─Ö, co jest oczywistym ironicznym odwo┼éaniem do zachowa┼ä Jana Paw┼éa II, najwi─Ökszego z rodu S┼éowian, za┼Ť ┼Ťwiadkowie zeznaj─ůcy w procesie Demianiuka twierdzili, ┼╝e do obozu w Treblince przyjechali z Cz─Östochowy i Warszawy, znanych polskich miast, co bez wyja┼Ťnienia, ┼╝e miasta te by┼éy wtedy okupowanie przez Niemc├│w, sugeruje, ┼╝e Polacy odpowiadaj─ů za Holokaust). Czy je┼Ťli Netflix nie usunie mapy albo nie zaopatrzy jej obja┼Ťnieniem, polski rz─ůd na┼éo┼╝y na t─Ö platform─Ö podatek cyfrowy?ÔÇŁ.

To ostatnie pytanie zada┼éem, bo Netflix, Google, Facebook i inne obecne w Polsce ameryka┼äskie giganty cyfrowe mia┼éy p┼éaci─ç danin─Ö umo┼╝liwiaj─ůc─ů sfinansowanie drugiej pi─ůtki Kaczy┼äskiego, ale wiceprezydent Mike Pence przylecia┼é do Polski w zast─Öpstwie graj─ůcego w golfa Trumpa, tupn─ů┼é leciutko n├│┼╝k─ů i pomys┼é upad┼é.

Pod┼éo┼Ť─ç Netflixa uzna┼éem zatem za dobr─ů okazj─Ö, aby zaprezentowa─ç ┼Ťwiatu odmian─Ö polskiego chojractwa, wykraczaj─ůc─ů poza poszczekiwanie i strojenie min ┼Ťwiatowego m─Öczennika.

Do zamknięcia numeru odpowiedz nie nadeszła.

 

Policzek orła

O tym, ┼╝e z Polsk─ů Netflixowi nie po drodze, ameryka┼äska firma da┼éa zna─ç ju┼╝ kilka miesi─Öcy temu, publikuj─ůc na polskiej stronie komunikat tej tre┼Ťci: ÔÇ×W Twoim kraju nie oferujemy obecnie bezp┼éatnego okresu pr├│bnegoÔÇŁ. W istocie to siarczysty policzek wymierzony or┼éowi bia┼éemu albowiem na ca┼éym ┼Ťwiecie nowy u┼╝ytkownik przez 30 dni ogl─ůda filmy za darmo. Polakom przywilej ten odebrano, bo, jak przysta┼éo na nar├│d wybrany, zak┼éadali mas─Ö nowych kont i nast─Öpnie sprzedawali rodakom has┼éa umo┼╝liwiaj─ůce dost─Öp do zasob├│w serwisu za cen─Ö ni┼╝sz─ů ni┼╝ wysoko┼Ť─ç miesi─Öcznego abonamentu.

Jankesi, zaprawd─Ö powiadam wam, strze┼╝cie si─Ö, bo nawet Polak ma┼éy wie, ┼╝e Iwan Gro┼║ny z Treblinki Jaros┼éawowi M─ůdremu z ┼╗oliborza m├│g┼éby skoczy─ç.