Aborcja, g┼éupcze – NIE

Biali chrze┼Ťcijanie nie chc─ů skroba─ç czarnych kobiet, bo nie chc─ů przy nich siada─ç.

Jakkolwiek pytanie, czy Joe Biden na pewno wie, ┼╝e rz─ůdzi Ameryk─ů, pozostaje aktualne, to jednak spos├│b, w jaki rz─ůdzi, mo┼╝e by─ç ┼║r├│d┼éem zazdro┼Ťci dla lewicy w wielu miejscach ┼Ťwiata. Zw┼éaszcza tam, gdzie przez ostatnie kilka dekad rz─ůdy zw─ůce si─Ö lewicowymi pryncypialnie unika┼éy progresywnej agendy.

Po rewolucyjnym keynesowskim pakiecie prorozwojowym, b─Öd─ůcym ca┼ékowitym odrzuceniem reaganomiki (za prezydentury┬áReagana prowadzono ekonomik─Ö polegaj─ůc─ů na obni┼╝aniu┬ápodatk├│w, zmniejszaniu┬áwydatk├│w bud┼╝etowych, ograniczaniu┬áingerencji pa┼ästwa┬áw┬ágospodark─Ö┬ái ograniczaniu┬áinflacji), Biden ÔÇô a w ka┼╝dym razie jego administracja – bierze si─Ö za kwestie obyczajowe. Czy te┼╝ raczej ÔÇô przy obecnym stanie emocji ÔÇô ideologiczne.

 

1.

Aborcja w USA sta┼éa si─Ö, niczym w Polsce, jednym z p├│l wojny ideologicznej w wyniku ÔÇô zn├│w jak w Polsce ÔÇô ofensywy skrajnej prawicy, kt├│ra dostrzega w niej spos├│b na polityczn─ů aktywacj─Ö bigot├│w. W USA ma to ten dodatkowy wymiar, ┼╝e konserwa z po┼éudnia wymy┼Ťli┼éa mordowanie dzieci pocz─Ötych jako spos├│b na wzniecenie politycznej aktywno┼Ťci w szeregach prawicowych chrze┼Ťcijan, podczas gdy tak naprawd─Ö chodzi┼éo o zatrzymanie zmian delegalizuj─ůcych segregacj─Ö rasow─ů, np. chrze┼Ťcija┼äskie uczelnie tylko dla bia┼éych. Poniewa┼╝ jednak trudno by┼éo og┼éosi─ç otwartym tekstem: ÔÇ×Powsta┼äcie, aby broni─ç naszego prawa do rasizmuÔÇŁ, pod koniec lat 70. republika┼äski strateg Paul Weyrich wymy┼Ťli┼é ÔÇ×ochron─Ö ┼╝yciaÔÇŁ jako sztandar, pod kt├│ry mo┼╝na by┼éo zwo┼éa─ç religijnych oszo┼éom├│w.

Od tego czasu republika┼äska prawica na wszelkie sposoby usi┼éuje uniewa┼╝ni─ç prze┼éomowy wyrok z 1973 r., gdy w sprawie Roe vs. Wade S─ůd Najwy┼╝szy uzna┼é, ┼╝e ÔÇ×prawo do prywatno┼Ťci osobistej jest na tyle szerokie, i┼╝ obejmuje tak┼╝e prawo kobiety do podj─Öcia decyzji o przerwaniu ÔÇô lub nie ÔÇô ci─ů┼╝yÔÇŁ.

 

2.

Konstytucyjna gwarancja prawa do aborcji by┼éa dotychczas podwa┼╝ana g┼é├│wnie w drodze ogranicze┼ä stanowych, wprowadzanych przez zdominowane przez republikan├│w stanowe Kongresy ÔÇô tylko w 2021 r. przyj─Ö┼éy one ponad 500 takich poprawek. Ale ostatnio, po dopakowaniu przez Trumpa S─ůdu Najwy┼╝szego ultrakatolick─ů matk─ů siedmiorga dzieci, Amy Coney Barrett, kt├│ra zast─ůpi┼éa zmar┼é─ů we wrze┼Ťniu liderk─Ö post─Öpu i praw kobiet, legendarn─ů Ruth Bader Ginsburg, otworzy┼éa si─Ö mo┼╝liwo┼Ť─ç odwr├│cenia orzeczenia w sprawie Roe vs. Wade. W po┼éowie maja S─ůd Najwy┼╝szy z now─ů konserwatywn─ů wi─Ökszo┼Ťci─ů zgodzi┼é si─Ö rozpatrze─ç spraw─Ö dotycz─ůc─ů prawa antyaborcyjnego w stanie Missisipi ÔÇô co przez obie strony sporu postrzegane jest jako probierz przysz┼éego zaanga┼╝owania tej wi─Ökszo┼Ťci w ÔÇ×obron─Ö ┼╝yciaÔÇŁ.

Jednak druga strona tak┼╝e nabiera si┼éy. 4 lata trumpizmu przesun─Ö┼éy Parti─Ö Demokratyczn─ů wyra┼║nie w lewo ÔÇô r├│wnie┼╝ w sferze obyczajowej. A za ni─ů pod─ů┼╝y┼é nowy prezydent ÔÇô b─Öd─ůcy przez wi─Ökszo┼Ť─ç ┼╝ycia politykiem do┼Ť─ç konserwatywnym. W 1973 r. jako pocz─ůtkuj─ůcy senator Biden orzek┼é, ┼╝e SN w sprawie Roe vs. Wade ÔÇ×poszed┼é za dalekoÔÇŁ i nawet swego czasu g┼éosowa┼é za poprawk─ů do konstytucji, kt├│ra uniewa┼╝ni┼éaby ten wyrok. By┼é tak┼╝e ÔÇô a┼╝ do zesz┼éego roku ÔÇô zwolennikiem swoistego ameryka┼äskiego ÔÇ×kompromisu aborcyjnegoÔÇŁ, czyli tzw. poprawki HydeÔÇÖa.

 

3.

To przyj─Öta pod koniec lat 70. formu┼éa, od 1980 r. dopisywana do ka┼╝dego kolejnego bud┼╝etu pa┼ästwa, zabraniaj─ůca finansowania aborcji z funduszy federalnych. Przyjmowane w kolejnych latach poprawki do poprawki doprowadzi┼éy do konstrukcji prawnej podobnej do ustawy antyaborcyjnej w Polsce po orzeczeniu trybuna┼éu Przy┼é─Öbskiej: na koszt pa┼ästwa mo┼╝na w USA usun─ů─ç jedynie ci─ů┼╝─Ö zagra┼╝aj─ůc─ů ┼╝yciu kobiety lub tak─ů, kt├│ra pochodzi z gwa┼étu albo kazirodztwa.

Co w praktyce oznacza, ┼╝e dost─Öp do aborcji ÔÇô cho─ç gwarantowany przez konstytucj─Ö ÔÇô ogranicza┼é si─Ö do os├│b dobrze sytuowanych. Dla 15,6 miliona kobiet korzystaj─ůcych z darmowego ubezpieczenia zdrowotnego, gwarantowanego przez publiczny program Medicaid, obejmuj─ůcy ubo┼╝szych Amerykan├│w, koszty aborcji cz─Östo okazywa┼éy si─Ö niemo┼╝liwe do uniesienia. Do tego dosz┼éy stanowe restrykcje zmierzaj─ůce do likwidacji kolejnych klinik poprzez r├│┼╝ne absurdalne wymogi, np. wyznaczenie minimalnej szeroko┼Ťci korytarza czy maksymalnej odleg┼éo┼Ťci od szpitala. W efekcie 6 stan├│w ma tylko jedn─ů, szczeg├│lnie wytrwa┼é─ů klinik─Ö aborcyjn─ů, do kt├│rej pacjentki musz─ů doje┼╝d┼╝a─ç setki kilometr├│w. A do tego koszt aborcji ro┼Ťnie wraz z czasem trwania ci─ů┼╝y ÔÇô od 400-500 dolar├│w w 10. tygodniu do 1100-1650 w 20. ÔÇô co owocuje b┼é─Ödnym ko┼éem:

biedne kobiety usi┼éuj─ůce zebra─ç pieni─ůdze na aborcj─Ö z ka┼╝dym tygodniem dowiaduj─ů si─Ö, ┼╝e potrzebuj─ů ich coraz wi─Öcej.

Wed┼éug bada┼ä Instytutu Guttmachera, jedna na 4 klientki Medicaid przyznawa┼éa, ┼╝e donosi┼éa ci─ů┼╝─Ö nie dlatego, ┼╝e chcia┼éa mie─ç dziecko, lecz dlatego, ┼╝e nie sta─ç jej by┼éo na jej przerwanie.

 

Ca┼éo┼Ť─ç na ┼éamach