┼ü─ůcznik z Antwerpii – NIE

Z drogi ┼Ťledzie, moc szczepionek jedzie.

 

To było do przewidzenia. Skoro do Polski ma trafić 100 mln szczepionek przeciwko COVID-19, to grzechem byłoby nie zrobić biznesu na ich transporcie.

Czy i kiedy wo┼╝─ůcy je kierowcy si─Ö zabij─ů? Kolejne pytania, kt├│re nale┼╝a┼éoby zada─ç, dotycz─ů tego, w jakich warunkach przewo┼╝one s─ů szczepionki, kt├│re rz─ůd zamierza poda─ç jak najwi─Ökszej liczbie Polak├│w.

Otrzyma┼éem cynk nast─Öpuj─ůcej tre┼Ťci: ÔÇ×Ministerstwo Zdrowia przywioz┼éo z Belgii 1400 kg szczepionek samochodem firmy (ÔÇŽ). Rzecz w tym, ┼╝e samoch├│d ten ma ┼éadowno┼Ť─ç 560 kg, a firma posiada jedynie ubezpieczenie do kwoty 1400 kg razy 8,33 SDR (ok. 9 euro), czyli w sumie jakie┼Ť 12,5 tys. euro. Nikt nie ubezpieczy┼é szczepionek na wy┼╝sz─ů kwot─Ö na czas transportu. Dlaczego to takie wa┼╝ne? Bo kierowca jecha┼é z Belgii prze┼éadowanym transportem, ┼éami─ůc przepisy Unii Europejskiej o czasie pracy kierowc├│w. T─Ö tras─Ö powinien pokona─ç w ci─ůgu dw├│ch dni, jad─ůc po 11 godzin dziennie, a jecha┼é jednym ci─ůgiem. Cud, ┼╝e si─Ö nie zabi┼éÔÇŁ.

Sprawdziłem, ile jest prawdy w tej informacji.

Przypadkiem okaza┼éo si─Ö, ┼╝e transport ten nie by┼é przeprowadzany na zlecenie wspomnianego Ministerstwa Zdrowia ani ┼╝adnego innego polskiego ministerstwa. Nie by┼é te┼╝ przeprowadzany na zlecenie Rz─ůdowej Agencji Rezerw Strategicznych (RARS), cho─ç to do jej magazynu przyjecha┼éy szczepionki, a jej prezes szeroko si─Ö o transporcie wypowiada.

 

Dowiedzia┼éem si─Ö, ┼╝e transport przeprowadzany by┼é na zlecenie prywatnej firmy. Ona zleci┼éa transport szczepionek specjalistycznymi samochodami ch┼éodniczymi. Jak z tego wynika, odpowiedzialna za zaopatrzenie Polski w szczepionki RARS nie zamawia transport├│w szczepionek bezpo┼Ťrednio w wyspecjalizowanej firmie transportowej, lecz u po┼Ťrednika. Nie wiadomo nic wi─Öcej, gdy┼╝ firma, kt├│ra szczepionki przywioz┼éa, poinformowa┼éa mnie, ┼╝e zbyt wielu informacji nie mo┼╝e poda─ç, poniewa┼╝ umowa ma charakter poufny. Nie wiadomo wi─Öc nawet tego, jak nazywa si─Ö firma po┼Ťrednicz─ůca pomi─Ödzy RARS a przewo┼║nikiem. Tym bardziej wi─Öc nie wiadomo, ile ten transport kosztowa┼é i czy mamy do czynienia z jednym tylko po┼Ťrednikiem, czy mo┼╝e z ich ┼éa┼äcuszkiem. I nie wiadomo, ile ostatecznie RARS za przywiezienie szczepionek zap┼éaci┼éa (po┼Ťrednik czy po┼Ťrednicy z pewno┼Ťci─ů wzi─Öli prowizj─Ö).

W tym konkretnym przypadku chodzi o bardzo medialny transport. W ┼Ťrod─Ö 14 kwietnia prezes RARS Micha┼é Kuczmierowski pochwali┼é si─Ö, ┼╝e ÔÇ×zgodnie z planemÔÇŁ tego dnia do Polski trafi┼é pierwszy transport 120 tys. dawek szczepionki Johnson & Johnson. Oko┼éo czwartej nad ranem przed magazynami RARS w Jeleniu niedaleko Tomaszowa Mazowieckiego pojawi┼éy si─Ö 2 busy firmy X. Ich przyjazd sfilmowa┼éo kilka stacji telewizyjnych, kt├│re nast─Öpnie zda┼éy relacje z tego wydarzenia. St─ůd wiadomo, ┼╝e szczepionki przyjecha┼éy dwoma busami o maksymalnej ┼éadowno┼Ťci 560 kg ka┼╝dy.

Pogoda by┼éa fatalna. W okolicach Tomaszowa Mazowieckiego pada┼é ┼Ťnieg i drogi by┼éy ┼Ťliskie. Kierowcy musieli by─ç potwornie zm─Öczeni, gdy┼╝, jak dowiedzia┼éem si─Ö w firmie X., rzeczywi┼Ťcie jechali jednym ci─ůgiem a┼╝ z Belgii. Osobn─ů kwesti─ů jest to, czy przy okazji za┼éamano przepisy o czasie pracy kierowc├│w, czy nie. Osobn─ů, lecz chyba wa┼╝n─ů – szczeg├│lnie w sytuacji, gdy w gr─Ö wchodzi┼é tak wa┼╝ny transport.

Przepisy m├│wi─ů tyle: kierowca mo┼╝e jecha─ç nie d┼éu┼╝ej ni┼╝ 12 godzin. Przed up┼éywem tego czasu powinien zjecha─ç na parking i odpoczywa─ç 11 godzin.

W firmie X. powiedziano mi, ┼╝e przepis├│w raczej nie z┼éamano, gdy┼╝ samochody z Belgii do Polski mia┼éy do przejechania ok. 1100 km. Porusza┼éy si─Ö g┼é├│wnie autostradami i jecha┼éy ze ┼Ťredni─ů pr─Ödko┼Ťci─ů ok. 60 km/h.

Wujek Google za┼Ť twierdzi, ┼╝e z fabryki Johnson & Johnson w Antwerpii do magazyn├│w RARS w Jeleniu jest 1237 km. Samoch├│d osobowy, jad─ůc ┼Ťrednio 106 km/h, dystans ten pokona┼éby w 12 godzin i 39 minut. Obydwa busy zaliczaj─ů si─Ö do kategorii ci─Ö┼╝ar├│wek i po autostradach mog─ů jecha─ç z pr─Ödko┼Ťci─ů maksymaln─ů 80 km/h. Nie ma wi─Öc szansy, by dojecha┼éy jednym ci─ůgiem do magazyn├│w agencji, nie ┼éami─ůc przepis├│w o czasie pracy kierowc├│w.

 

Czy z┼éamano inne przepisy? M├│j informator twierdzi, ┼╝e tak. Jest pewien, ┼╝e obydwa busy by┼éy prze┼éadowane. Na t─Ö okoliczno┼Ť─ç przeliczy┼é, ile mog─ů wa┼╝y─ç 24 tys. fiolek zawieraj─ůcych w sumie 120 tys. dawek szczepionki Johnson & Johnson.

Naj┼Ťmieszniejsze jest to, ┼╝e obydwa samochody by┼éy eskortowane przez policj─Ö. Przynajmniej w momencie dojazdu do magazyn├│w RARS – co by┼éo wida─ç w telewizji. Policjanci nie sprawdzili tachografu. Za┼Ť po drodze nie napatoczy┼é si─Ö patrol Inspekcji Transportu Drogowego z wag─ů.

Czy mo┼╝na by┼éoby unikn─ů─ç ryzyka z┼éamania przepis├│w? Owszem. Transport przecie┼╝ m├│g┼é by─ç przeprowadzony samochodem ci─Ö┼╝arowym o ┼éadowno┼Ťci 7,5 t i trwa─ç 2 dni. Nic z┼éego szczepionkom by si─Ö nie sta┼éo. Rzecz w tym, ┼╝e za taki transport trzeba by zap┼éaci─ç wi─Öcej. ┼Üci┼Ťlej: wi─Öcej zap┼éaci┼éby tajemniczy po┼Ťrednik.

Kolejne pytanie: czy skoro istnieje ryzyko, ┼╝e ┼éamane s─ů przepisy dotycz─ůce bezpiecze┼ästwa na drogach, to czy przestrzega si─Ö innych zasad?

Te akurat szczepionki przewo┼╝one by─ç powinny w temperaturze od 2 do 8 stopni C. Ale inne stosowane w Polsce powinny by─ç przewo┼╝one w ch┼éodniach, kt├│rych temperatura wynosi kilkadziesi─ůt stopni poni┼╝ej zera. Inaczej si─Ö popsuj─ů.

Temperatur─Ö wewn─ůtrz samochod├│w-ch┼éodni firmy X. mierzy specjalny aparat zwany termografem. W wypadku szczepionek do opakowa┼ä powinny trafi─ç urz─ůdzenia rejestruj─ůce temperatur─Ö. Czy tak si─Ö dzieje? Nie wiadomo.

 

Ca┼éo┼Ť─ç na ┼éamach