Putin szuka dw贸ch – NIE

Smak musztardy na szklanki dnie.

Je偶eli gdzie艣 mo偶e by膰 obchodzone 艣wi臋to szklanki, to oczywi艣cie w Rosji. Nie chodzi jednak o zawarto艣膰 naczynia, lecz o konkretny model, napawaj膮cy obywateli Federacji Rosyjskiej dum膮. Chodzi o popularne graniaste szklanki typu pokal dost臋pne w sklepach IKEA. Pewnie wielu z was ma takie w domu. Rosjanie mog膮 mie膰 z tym problem, bo IKEA wycofa艂a si臋 z ich kraju. Mo偶e i kupi膮, ale nie w sklepie IKEA. Przynajmniej wiedz膮, jak je robi膰, a to ju偶 co艣. Nie jest to mo偶e technika na miar臋 iPhone鈥檃 czy innych d贸br ze zgni艂ego Zachodu, ale zaspokaja bardziej podstawowe potrzeby przeci臋tnego Rosjanina ni偶 obcowanie z tiktokowymi zboczeniami.

Nie ma lepszego czasu na opowie艣膰 o tej szklance ni偶 teraz, po wygranej ze Szwecj膮 i w czasie rosyjskiej agresji na Ukrain臋.

 

Czterokanciasta

Szklanki s膮 popularne, bo tanie i praktyczne. Du偶a ich cz臋艣膰 jest produkowana w艂a艣nie w rosyjskich fabrykach, a tamtejsi tropiciele ciekawostek i wp艂ywu rosyjskiej my艣li alkoholowo-technicznej na dzieje 艣wiata twierdz膮, 偶e w Rosji j膮 wymy艣lono. Urodziny obchodzi 11 wrze艣nia, ale (chyba, bo ostatnio to z nimi nic nie wiadomo) nie ma to nic wsp贸lnego z zamachem terrorystycznym. Nie ulega w膮tpliwo艣ci, 偶e niejeden ruskij mu偶yk po wychyleniu kilku szklanic zamachnie si臋 czasem na ma艂偶onk臋鈥

鈥濭ranionyj stakan鈥, czyli 鈥瀏raniasta szklanka鈥, pojawi膰 si臋 mia艂a na 艣wiecie w XVII w., za czas贸w cara Piotra I. Chcia艂 on, 偶eby oficerowie floty pili wino po zachodniemu, ze szk艂a, a nie z drewnianych naczy艅 jak jaka艣 dzicz. Szk艂o to nie by艂 w贸wczas tak powszechny i tani materia艂 jak dzi艣, st膮d trzeba by艂o poduma膰, jak unikn膮膰 strat. Raz, 偶e drogie, a dwa, 偶e pot艂uczone szk艂o to ryzyko skalecze艅. Same problemy, ale p臋d do zachodniej cywilizacji by艂 silniejszy.

Specyficzny kszta艂t szklanki mia艂 u艂atwia膰 popijanie na pok艂adzie statku, bo spadaj膮c, nie toczy艂a si臋 po sto艂ach i pod艂odze jak jej okr膮g艂e odpowiedniki. Lepiej te偶 le偶a艂a w r臋ce, gdy 艂ajb膮 miota艂y fale, a towarzystwo niekoniecznie zachowywa艂o pe艂n膮 sprawno艣膰 psychomotoryczn膮. Historyczna anegdota za pierwszego wytw贸rc臋 szklanki podaje w艂adimirskiego szklarza Efrema Smolina, kt贸ry mia艂 przedstawi膰 w艂adcy t臋 niet艂uk膮c膮 si臋 alternatyw臋. Piotr I mia艂 na widok wynalazku rzuci膰 鈥瀞takanu byt鈥欌, sygnalizuj膮c w ten spos贸b swoj膮 aprobat臋. Otoczenie cara us艂ysza艂o jednak 鈥瀊i膰鈥 i rozbili szklanki na szcz臋艣cie. Tak oto prototyp niet艂uk膮cej si臋 szklanki rozpocz膮艂 karier臋 rozbity w drobny mak.

 

Nam si臋 po艂ama艂a

Prawdziwa i udokumentowana kariera graniastej szklanki zacz臋艂a si臋 w czasach Zwi膮zku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Ale i tu nie brakuje legend i domys艂贸w. Autorem projektu szklanki w znanym do dzi艣 kszta艂cie mia艂a by膰 wed艂ug powszechnego mniemania Wiera Muchina 鈥 rze藕biarka maj膮ca na koncie wiele dzie艂 socrealistycznych. Do najbardziej rozpoznawalnych nale偶y 鈥濺obotnik i ko艂cho藕nica鈥 鈥 monumentalna rze藕ba przedstawiaj膮ca par臋 radzieckich ludzi z sierpem i m艂otem w d艂oniach 鈥 symbolu studia filmowego Mosfilm. Artystk臋 projektuj膮c膮 szklank臋 inspirowa艂y podobno 鈥 opr贸cz ducha praktyczno艣ci 鈥 staro偶ytne greckie kolumny. W procesie tworzenia mia艂 uczestniczy膰 tak偶e malarz Kazimierz Malewicz, autor s艂ynnego 鈥濩zarnego kwadratu na bia艂ym tle鈥.

Tak naprawd臋 niewiele wiadomo o prawdziwych tw贸rcach projektu. Rzucanie wielkimi nazwiskami dodaje szklance splendoru, ale zapewne ma do艣膰 lu藕ny zwi膮zek z rzeczywisto艣ci膮. Chocia偶 nie mo偶na niczego wykluczy膰: wielu artyst贸w cha艂turzy, 偶eby mie膰 co do garna w艂o偶y膰, a gdy ojczyzna wzywa i p艂aci鈥 Zw艂aszcza gdy jest to ojczyzna radziecka. Muchina zaprojektowa艂a kufel do piwa, czemu wi臋c mia艂aby odm贸wi膰 uczestnictwa w pracach nad szklank膮 przydatn膮 do w贸dki? Lepiej zaprojektowa膰 szklank臋 ni偶 艣lizga膰 si臋 po szklance syberyjskiej鈥

 

Ca艂o艣膰 na 艂amach